Bhagavad Gita Sanskrit Shlokas Chapter 15 : Yoga of the Supreme Person

 Bhagavad Gita Sanskrit Shlokas Chapter 15 : Yoga of the Supteme Person / Purushottam Yog

Chapter 15

श्रीभगवानुवाच |

ऊर्ध्वमूलमध:शाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् |

छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद वेदवित् || 1||

 

अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा

गुणप्रवृद्धा विषयप्रवाला: |

अधश्च मूलान्यनुसन्ततानि

कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके || 2||

 

रूपमस्येह तथोपलभ्यते

नान्तो चादिर्न सम्प्रतिष्ठा |

अश्वत्थमेनं सुविरूढमूल

मसङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा || 3||

 

तत: पदं तत्परिमार्गितव्यं

यस्मिन्गता निवर्तन्ति भूय: |

तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये

यत: प्रवृत्ति: प्रसृता पुराणी || 4||

 

निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा

अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामा: |

द्वन्द्वैर्विमुक्ता: सुखदु:खसंज्ञै

र्गच्छन्त्यमूढा: पदमव्ययं तत् || 5||

 

तद्भासयते सूर्यो शशाङ्को पावक: |

यद्गत्वा निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम || 6||

 

ममैवांशो जीवलोके जीवभूत: सनातन: |

मन:षष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति || 7||

 

शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वर: |

गृहीत्वैतानि संयाति वायुर्गन्धानिवाशयात् || 8||

 

श्रोत्रं चक्षु: स्पर्शनं रसनं घ्राणमेव |

अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते || 9||

 

उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् |

विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुष: || 10||

 

यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् |

यतन्तोऽप्यकृतात्मानो नैनं पश्यन्त्यचेतस: || 11||

 

यदादित्यगतं तेजो जगद्भासयतेऽखिलम् |

यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मामकम् || 12 ||

 

गामाविश्य भूतानि धारयाम्यहमोजसा |

पुष्णामि चौषधी: सर्वा: सोमो भूत्वा रसात्मक: || 13||

 

अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रित: |

प्राणापानसमायुक्त: पचाम्यन्नं चतुर्विधम् || 14||

 

सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो

मत्त: स्मृतिर्ज्ञानमपोहनं |

वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो

वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् || 15||

 

द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव |

क्षर: सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते || 16||

 

उत्तम: पुरुषस्त्वन्य: परमात्मेत्युदाहृत: |

यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वर: || 17||

 

यस्मात्क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तम: |

अतोऽस्मि लोके वेदे प्रथित: पुरुषोत्तम: || 18||

 

यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् |

सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत || 19||

 

इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयानघ |

एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान्स्यात्कृतकृत्यश्च भारत || 20||