Bhagavad Gita Sanskrit Shlokas Chapter 16 : The Divine and Demoniac Natures

Bhagavad Gita Sanskrit Shlokas Chapter 16 : The Divine and Demoniac Natures / Daivi Tatha Asuri Swabhav 

Chapter 16 

श्रीभगवानुवाच |

अभयं सत्त्वसंशुद्धिर्ज्ञानयोगव्यवस्थिति: |

दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम् || 1||

 

अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्याग: शान्तिरपैशुनम् |

दया भूतेष्वलोलुप्त्वं मार्दवं ह्रीरचापलम् || 2||

 

तेज: क्षमा धृति: शौचमद्रोहोनातिमानिता |

भवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत || 3||

 

दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोध: पारुष्यमेव |

अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम् || 4||

 

दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता |

मा शुच: सम्पदं दैवीमभिजातोऽसि पाण्डव || 5||

 

द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन्दैव आसुर एव |

दैवो विस्तरश: प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु || 6||

 

प्रवृत्तिं निवृत्तिं जना विदुरासुरा: |

शौचं नापि चाचारो सत्यं तेषु विद्यते || 7||

 

असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् |

अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम् || 8||

 

एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धय: |

प्रभवन्त्युग्रकर्माण: क्षयाय जगतोऽहिता: || 9||

 

काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विता: |

मोहाद्गृहीत्वासद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेऽशुचिव्रता: || 10||

 

चिन्तामपरिमेयां प्रलयान्तामुपाश्रिता: |

कामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिता: || 11||

 

आशापाशशतैर्बद्धा: कामक्रोधपरायणा: |

ईहन्ते कामभोगार्थमन्यायेनार्थसञ्जयान् || 12||

 

इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् |

इदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम् || 13||

 

असौ मया हत: शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि |

ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान्सुखी || 14||

 

आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया |

यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिता: || 15||

 

अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृता: |

प्रसक्ता: कामभोगेषु पतन्ति नरकेऽशुचौ || 16||

 

आत्मसम्भाविता: स्तब्धा धनमानमदान्विता: |

यजन्ते नामयज्ञैस्ते दम्भेनाविधिपूर्वकम् || 17||

 

अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं संश्रिता: |

मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयका: || 18||

 

तानहं द्विषत: क्रूरान्संसारेषु नराधमान् |

क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु || 19||

 

आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि |

मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम् || 20||

 

त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मन: |

काम: क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत् || 21||

 

एतैर्विमुक्त: कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नर: |

आचरत्यात्मन: श्रेयस्ततो याति परां गतिम् || 22||

 

: शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारत: |

सिद्धिमवाप्नोति सुखं परां गतिम् || 23||

 

तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ |

ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि || 24||